Onze school tijdens de bezetting WO-II (1)

, , Comment closed

ONZE SCHOOL TIJDENS DE BEZETTING 

De Witte Olifant bestaat bijna een eeuw. In de afgelopen 100 jaar is er veel gebeurd op deze plek. Een
stuk geschiedenis van de school dat maar bij weinig mensen bekend is, speelt zich af tijdens de
oorlogsjaren. Onze school staat midden in de destijds genoemde “Jodenbuurt” en het overgrote deel
van de leerlingen was dan ook Joods. De school had een afwijkende schooltijdenregeling, waarbij
rekening werd gehouden met de sabbat, de wekelijkse joodse rustdag. De leerlingen waren vrij op
zaterdag, maar moesten wel op woensdagmiddag naar school.

Tijdens de Duitse bezetting besloten de bezetters om de Joden te isoleren en één van de maatregelen
was dat de Joodse leerlingen op Joodse scholen moesten zitten met alleen Joodse leerkrachten. Deze
leerkrachten waren een jaar eerder allemaal ontslagen en werden in allerijl weer aangenomen.
De Witte Olifant was tijdens de Tweede Wereldoorlog nog verdeeld in de Jonas Daniel Meijerschool
(Nieuwe Uilenburgerstraat), de Oudeschansschool (Nieuwe Batavierstraat) en de Van Alphenschool
(Oudeschans). De J. D. Meijerschool werd “Joodse school 2”, de Van Alphenschool werd “Joodse
school 1” en alle niet-Joodse leerlingen werden op de Oudeschansschool geplaatst, de enige nietJoodse
school in centrum-oost. September 1941 ging deze maatregel in en zaten er 544 leerlingen op
Joodse school 1 en 2. 1 Januari 1943 ging Joodse school 2 op in Joodse school 1 en nog datzelfde jaar,
op 31 mei, sloot ook deze school. Amsterdam was “judenrein” verklaard, dus de Joodse scholen
konden worden opgeheven. Bij het sluiten van Joodse school 1 waren er 68 leerlingen over. Veel
Joodse kinderen waren met hun familie gedeporteerd en in concentratiekampen om het leven
gebracht.

Wij zijn nu bezig namen, herinneringen, foto’s en verhalen te verzamelen om zo een beeld te krijgen
van deze zwarte periode in de geschiedenis van De Witte Olifant. We hebben al veel namen van
leerlingen teruggevonden in de archieven van het Joods Historisch, evenals brieven en enkele foto’s.
Deze informatie wordt vastgelegd in een schoolarchief en is uiteraard in te zien. Heeft u informatie,
dan zijn wij daar zeer mee geholpen en draagt dat zeker bij aan een completer beeld. (U kunt contact
opnemen met Marthijn, leerkracht van groep 8, marthijn@witteolifant.nl)

De groepen 7/8B en 8A zijn bezig met het project http://www.oorloginmijnbuurt.nl/. Zij krijgen lessen
van diverse sprekers over de oorlog en zij interviewen getuigen uit de buurt. Deze interviews
presenteren zij eind maart in het Stadsarchief, tijdens de tentoonstelling over de Rapenburgerstaat.

Wij willen een herinnering aan de kinderen van onze school van toen opdat zij niet vergeten zullen worden. Voor de financiering hiervan zal een deel van het geld van het sponsorschaatsen van de groepen 5 t/m 8 worden gebruikt.

Marthijn Licher / Conny Temme

      

1e twee foto’s:Annemarieke Verheij